Hendrik (Henri) Conscience werd geboren in Antwerpen op 3 december 1812 en overleed in Elsene op 10 september 1883. Hij groeide uit tot een van de belangrijkste Belgische schrijvers van de 19e eeuw.
Van hem wordt vaak gezegd dat hij “de man was die zijn volk leerde lezen.” In een tijd waarin het Nederlands in België weinig prestige had, schreef Conscience toegankelijke en meeslepende verhalen in het Nederlands. Daarmee bereikte hij een breed publiek en stimuleerde hij de leeslust bij gewone mensen.
Conscience wilde met zijn werk niet alleen vermaken, maar ook opvoeden. Zijn stijl wordt vaak omschreven als “schilderend”: levendig, beeldend en emotioneel. Hij probeerde via zijn verhalen morele waarden over te brengen en historische kennis toegankelijk te maken.
Politiek stond hij positief tegenover België als jonge staat, maar tegelijk was hij uitgesproken Vlaamsgezind. In zijn werk klinkt een duidelijke verdediging van de Vlaamse taal en cultuur door.
Zijn bekendste en populairste werk is De leeuw van Vlaanderen (1838).
Deze historische roman vertelt het verhaal van de Guldensporenslag (1302) en verheerlijkt de Vlaamse strijd tegen de Franse overheersing. Het boek speelde een belangrijke rol in de Vlaamse bewustwording in de 19e eeuw en droeg bij aan de groei van de Vlaamse Beweging in de 20e eeuw.
Bijna een eeuw later werd het verhaal verfilmd door Hugo Claus, wat de blijvende invloed van Consciences werk onderstreept.
Conscience was niet alleen schrijver. Hij bekleedde ook verschillende openbare functies: bestuurder, griffier, redacteur, arrondissementscommissaris en conservator van musea.
Zijn maatschappelijke loopbaan toont dat hij een gerespecteerde figuur was in het culturele en bestuurlijke leven van zijn tijd.
Conscience blijft een sleutelfiguur in de Vlaamse literatuurgeschiedenis: niet alleen om zijn romans, maar vooral om zijn rol in de emancipatie van de Nederlandse taal in België.
