Angélique is een serie van 13, goed gedocumenteerde, historische romans, geschreven door Anne Golon (1921-2017) vanaf 1956 tot 1985, bijgestaan door haar man Serge Golon (1903-1972) voor de nodige research. (Ten onrechte worden de boeken door veel mensen aangezien voor een serie keukenmeiden-romans).
De eerste roman verscheen in 1956 in Duitsland en in 1957 in Frankrijk. Ze beschrijven het (fictieve) leven van Angélique de Sancé de Monteloup, gravin van Peyrac, markiezin de Plessis-Bellière (bijgenaamd Markiezin der Engelen), tijdens het bewind van Lodewijk XIV.
In het Frankrijk van de 17e eeuw, na een gelukkige jeugd op het platteland als dochter van een provinciale landelijke, wordt Angélique, tegen haar wil, uitgehuwelijkt aan een rijke heer en wetenschapper van Toulouse, twaalf jaar ouder dan zij, graaf Joffrey de Peyrac. Aanvankelijk afgestoten ze vanwege de fysieke verminking van haar man, maar uiteindelijk wordt ze verleid door zijn persoonlijkheid. Ondanks de jaloezie die Joffrey's mysterieuze rijkdom bij de mensen om hen heen veroorzaakt, begint ze een gelukkig huwelijksleven: een eerste kind, Florimond, bekroont hun huwelijk (Angélique, Marquise des Anges, 1e deel).
Tijdens het huwelijk van Lodewijk XIV met Marie-Thérèse van Oosterijk wordt Joffrey beschuldigd van hekserij, ondergaat hij een oneerlijk proces en wordt veroordeeld om levend verbrand te worden op de Place de Grève. Dan begint voor Angélique een lange afdaling naar de hel in de onderbuik van Parijs; ze bevalt van haar tweede kind, Cantor, en om te overleven sluit ze zich aan bij de bende bedelaars onder leiding van haar voormalige geliefde, Nicolas Merlot, die de bandiet Calembredaine werd (Angélique, Marquise des Anges, 2e deel).
Beetje bij beetje slaagt ze erin om uit deze misère te komen en dankzij de nieuwe mode voor chocolade weet ze een fortuin te verdienen. Om de toekomst van haar kinderen veilig te stellen, en dankzij een chantage omdat ze een samenzwering tegen de koning ontdekte toen ze jong was, trouwt ze met haar neef Philippe, markies de Plessis-Bellière (De weg naar Versailles). Maar ze verliest haar tweede echtgenoot in de oorlog, juist toen ze echt van hem begon te houden, en ze weigert vervolgens de minnares van de koning te worden.
Ze ontdekt dat haar eerste echtgenoot Joffrey de Peyrac, in werkelijkheid nog leeft, maar zich schuilhoudt ergens in het Middellandse Zee-gebied. Ze gaat op een zeer riskante zoektocht, wordt gevangengenomen door piraten, als slavin verkocht op Kreta, en opgenomen in de harem van de sultan van Marokko. Ze steekt deze man neer als hij probeert seks met haar te hebben en organiseert een gewaagde ontsnapping…
De romans in ongeveer twintig talen vertaald en het succes bleef bestaan tot de publicatie, in 1985, van de laatste roman tot nu toe in de reeks, La Victoire d'Angélique. Anne Golon werd in het begin geholpen door haar echtgenoot Serge, een geologisch ingenieur, die haar assisteerde bij de documentatie en op het gebied van de wetenschap en technologie van die tijd.
De actie van het werk Angélique speelt zich af gedurende veertig jaar, tussen de geboorte van de heldin (1638) en haar overwinning op haar vijanden in Quebec (rond 1680), waarheen ze een paar jaar eerder moest emigreren. De romans spelen zich of op drie belangrijke locaties: Frankrijk (tot en met ‘Angélique se révolte’, afgezien van Indomptable Angélique), de Middellandse Zee en Marokko (Indomptable Angélique) en de Nieuwe Wereld (vanaf ‘Angélique et son amour’).
In de jaren tachtig en negentig ontstonden er ernstige meningsverschillen tussen Anne Golon en haar uitgevers, die leidden tot verschillende processen, die pas in 2005 in het voordeel van de romanschrijver eindigden. Ondanks haar onzekerheid en slechte gezondheid, ondermijnd door deze beproevingen, beloofde Anne Golon vervolgens om haar hele werk te herschrijven, dat naar haar smaak te slecht werd behandeld door haar voormalige uitgevers (inkortingen en wijzigingen aangebracht zonder haar toestemming). Alleen de eerste zes delen van een uitgebreide editie van Angélique – een nieuw en voltooid werk dat meer dan twintig zou tellen – verschenen in 2010 door Éditions de l'Archipel: ze vormen een uitwerking van de plot die werd ontwikkeld in de eerste twee romans, Angélique, Markiezin van Engelen (1957) en De weg naar Versailles (1958). Bovendien zou de serie eindigen met een laatste werk dat ongepubliceerd bleef: Angélique et le Royaume de France.
Uit een interview met Anne Golon, gerealiseerd door Annick Steta in 2013:
“Op het moment dat mijn boeken uitkwamen werden ze genegeerd door de literaire critici. Bovendien werd ik getrakteerd op buitengewoon onaangename artikelen waarin ik en het personage belachelijk werden gemaakt, ook al hadden de auteurs geen enkele regel van mijn boeken gelezen. Uiteindelijk dacht ik dat het voor sommigen ondraaglijk was dat boeken met zoveel zorg en nauwkeurigheid voor historische authenticiteit door een vrouw waren geschreven. Na de publicatie van het eerste deel van Angélique, in 1956 in Duitsland uitgebracht onder de naam Anne Golon, eiste mijn agent de naam van een man voor de Franse publicatie: hij beweerde dat het 'serieuzer' zou klinken. Dit is de reden waarom mijn boeken werden ondertekend met “Anne en Serge Golon” toen ze in Frankrijk werden gepubliceerd. Ik accepteerde het omdat ik een gezin had en wij hen moesten onderhouden. Mijn man heeft mij geholpen met mijn documentair onderzoek, maar hij was niet de auteur van Angélique en dat heeft hij ook nooit beweerd. Hij was een groot schilder.
Het eerste deel van Angélique werd in 1957 in Frankrijk gepubliceerd. Het succes was onmiddellijk en fenomenaal. Maar we mogen niet vergeten dat destijds in Frankrijk het feit dat iemand een populaire auteur was, daar werd op neergekeken.
Mijn boeken werden over de hele wereld vertaald, maar mijn agent en mijn uitgevers vertelden me zo min mogelijk: ze beweerden dat Angélique “voor niemand meer interessant was”. Ze hadden de verdwijning van mijn boeken in Franstalige landen georganiseerd. Jarenlang was het onmogelijk om ook maar één exemplaar van Angélique in de boekhandel te vinden, zelfs niet toen de films op televisie werden uitgezonden. Ik was er echter van overtuigd dat mijn lezers bestonden en ik bleef voor hen schrijven. Begin jaren negentig informeerde een neef mij over de buitengewone verkoopcijfers van Angélique in Rusland. Toen onthulde de komst van internet dat ik lezers had over de hele wereld. In 2001 ontving ik in Versailles een eerste groep buitenlandse lezers: Amerikanen, Duitsers, Australiërs, Japanners… De minachting waaraan ik als auteur werd onderworpen, onthult veel over de plaats van vrouwen in de samenleving. De journalisten die ons kwamen bezoeken ten tijde van de publicatie van de eerste delen zeiden nauwelijks hallo tegen mij: het was mijn man die ze ondervroegen over Angélique. Hij antwoordde: “Vraag het aan mijn vrouw: zij is de auteur. » Maar ze stelden mij geen enkele vraag. Ik geloof dat het karakter van Angélique hen een beetje angst inboezemde: zij was te sterk voor het idee dat men destijds van vrouwen hadden. Bedenk dat vrouwen toen niet het recht hadden om een beroepsactiviteit uit te oefenen zonder de toestemming van hun echtgenoot! Maar Angélique was een vrouw die niet aarzelde om in opstand te komen tegen de koning van Frankrijk! Veel Franse en buitenlandse lezers hebben me verteld dat ze in mijn boeken hebben geleerd wat ze weten over de Franse 17e eeuw. Maar wat de hele wereld veroverde was het karakter van Angélique: de lezers identificeerden zich met haar”.
Na het succes van de eerste volumineuze romans (De oorspronkelijke eerste historische roman telde maar liefst 800 pagina’s) werd de serie in een reeks van meerdere afgeleide en aangepaste, kleinere delen opgesplitst die voor een betrekkelijk lage prijs op de markt konden worden gebracht.
Lijst van Angélique Franse romans:
(De allereerste uitgave was in Duitsland: Angelique, Blanvalet, 1956)
1 Angélique, marquise des anges (France), Colbert, 1957
2 Angélique : le Chemin de Versailles, Colbert, 1958 396 p
3 Angélique et le Roy, Trévise, 1959
4 Indomptable Angélique, Trévise, 1960
5 Angélique se révolte, Trévise, 1961
6 Angélique et son amour, Trévise, 1961
7 Angélique et le Nouveau Monde, Trévise, 1964
8 La Tentation d'Angélique, Trévise, 1966 478 p
9 Angélique et la Démone, Trévise, 1972
10 Angélique et le Complot des Ombres, Trévise, 1976
11 Angélique à Québec, Trévise/Colbert, 1980 826 p
12 Angélique : la Route de l'espoir, Trévise, 1984
13 La Victoire d'Angélique, Trévise/Colbert, 1985
Un dernier ouvrage resté inédit, Angélique et le Royaume de France, devait terminer la série
De Nederlandstalige reeks verscheen zonder vermelding van jaar van uitgave. De bij enkele titels hieronder vermelde jaartallen zijn daarom alleen die van de oorspronkelijke Franse uitgave, voor zover bekend).
(Nederlandstalige bewerking door Corry van der Hulst)
Markiezin der engelen, deel 1 (La Marquise des Anges, 1957)
Markiezin der engelen, deel 2
De weg naar Versailles, deel 1 (Le Chemin des Versailles, 1958)
De weg naar Versailles, deel 2
Favoriete des konings, deel 1 (Indomptable Angélique, 1960)
Favoriete des konings, deel 2
Angélique en haar koning, deel 1 (Angélique et le Roy, 1959)
Angélique en haar koning, deel 2
Angélique en de sultan, deel 1
(vermeldt als oorspronkelijke titel evenals delen 5 en 6 Indomptable Angélique, 1960)
Angélique en de sultan, deel 2
Angélique in opstand, deel 1 (Angélique se revolte, 1961)
Angélique in opstand, deel 2
Angélique en haar grote liefde, deel 1 (Angélique et son amour, 1961)
Angélique en haar grote liefde, deel 2
Angélique verovert de nieuwe wereld, deel 1 (Angélique et le nouveau monde, 1964)
Angélique verovert de nieuwe wereld, deel 2
Onstuimig hart , deel 1 (vermeldt als oorspronkelijke titel Indomptable Angélique)
Onstuimig hart, deel 2
Angélique en de grote verleiding, deel 1 (La tentation d¨Angélique, 1966)
Angélique en de grote verleiding, deel 2
Angélique en de duivel, deel 1 (Angélique et la Démone, 1972)
Angélique en de duivel, deel 2
(Nederlandstalige bewerking door H.Lindt)
De duivel ontmaskerd, deel 1 (vermeldt als oorspronkelijke titel Angélique et la Démone)
De duivel ontmaskerd, deel 2 (Nederlandstalige bewerking door J. Bertens)
Angélique en de samenzwering, deel 1 (Angélique et le complot des ombres, 1976)
Angélique en de samenzwering, deel 2 (Nederlandstalige bewerking door J. Bertens)
De eerste vier titels van de literaire saga "Angélique" werden in vijf films op het grote scherm gebracht, de eerste in 1964 en vervolgens de laatste in 1968, met Michèle Mercier in de rol van Angélique en Robert Hossein als haar echtgenoot, Joffrey de Peyrac. Onder regie van Bernard Borderie.
Films
1964 : Angélique, marquise des anges de Bernard Borderie avec Michèle Mercier, Robert Hossein
1965 : Merveilleuse Angélique de Bernard Borderie avec Michèle Mercier, Claude Giraud
1966 : Angélique et le Roy de Bernard Borderie avec Michèle Mercier, Jean Rochefort
1967 : Indomptable Angélique de Bernard Borderie avec Michèle Mercier, Robert Hossein
1968 : Angélique et le Sultan de Bernard Borderie avec Michèle Mercier, Robert Hossein
2013 : Angélique, van Ariel Zeitoun met Nora Arnezeder, Gérard Lanvin en Tomer Sisley
