Neu bei LastDodo?Sehen, wie es funktioniert
Sind Sie neu hier? LastDodo wird auf
99,2 % positiv aus 729.619 Shop-Bewertungen. Finden Sie heraus, wie es funktioniert
KaufenVerkaufenKatalogSammlungSuchlisteForum
DE
NederlandsEnglishFrançaisDeutsch
Einkaufswagen von:
Sie haben mehr Warenkörbe
9 Einkaufswägen von anderen Shops ansehen
Einkaufswagen

Der Einkaufswagen ist derzeit leer.

AnmeldenHäufig gestellte Fragen
Anmelden
BriefmarkenComicsMünzenBücherMusikFilmAnsichtskartenTrading CardsZigarrenbänderModellautosTeebeutel
Alle Kategorien (75)
Alle Kategorien
  • A
  • Albumsticker(145.908)
  • Alkohol/ Alkoholische Getränke(8.283)
  • Ansichtskarten(427.914)
  • Anstecknadel, pins und buttons(102.787)
  • Armband- und Taschenuhren(3.136)
  • Audiovisuelle Geräte(1.226)
  • Aufkleber(35.562)
  • Autobroschüren(10.728)
  • Autogramme(5.565)
  • B
  • Badges(4.476)
  • Banknoten(30.395)
  • Bier-Etiketten(83.724)
  • Bierdeckel(150.563)
  • Blechbüchsen / Dosen(9.742)
  • Brettspiele(19.296)
  • Briefmarken(968.213)
  • Bücher(495.608)
  • C
  • Comic Exlibris / Drucke(43.714)
  • Comics(659.444)
  • D
  • Drucke / Grafiken(5.936)
  • DVD / Video / Blu-Ray(96.272)
  • E
  • Eintrittskarten(3.260)
  • Emailleschilder(832)
  • Essen & Trinken-Zubehör(19.999)
  • F
  • Feuerzeuge(6.798)
  • Fingerhut(2.706)
  • Fossilien(331)
  • Foto- Filmkameras(5.854)
  • G
  • Geschenkkarten(27.294)
  • K
  • Kaffeerahmdeckel(24.241)
  • Keramik(5.587)
  • Kronenkorken(8.966)
  • L
  • Landkarten und Globen(3.021)
  • Lesezeichen(3.905)
  • M
  • Markclips(33.868)
  • Medaillen / Token(24.484)
  • Minicards(18.851)
  • Modellautos und Maßstabsmodelle(81.992)
  • Modelleisenbahnen / Modelleisenbahn(12.480)
  • Münzen(105.204)
  • N
  • Naturalien(7.997)
  • P
  • Parfüm-Flaschen(9.029)
  • Perfins(13.784)
  • Pogs(19.974)
  • Poster(11.429)
  • Puppen und Bären(3.588)
  • Puzzles(8.096)
  • R
  • Recheninstrumente(1.702)
  • S
  • Sammelalbum(5.372)
  • Schablonen und Gussformen(3.819)
  • Schallplatten und CDs(261.490)
  • Schlüsselanhänger(9.449)
  • Schmuck(3.162)
  • Schreibwaren / Bürobedarf(4.128)
  • Spielprogramme(5.703)
  • Spielzeug(14.278)
  • Spielzeugsoldaten(20.226)
  • Statuen / Figuren(92.405)
  • Steuermarken(6.334)
  • Streichholzmarken(103.127)
  • T
  • Teebeutel(155.127)
  • Telefone(270)
  • Telefonkarten(112.807)
  • Trading Cards(252.857)
  • U
  • Uhren und Wecker(629)
  • V
  • Vasen & Blumentöpfe(3.521)
  • Verschlußmarken(8.736)
  • Videospiele(22.222)
  • W
  • Wein(2.687)
  • Wertpapiere(1.552)
  • Z
  • Zeichnungen / Gemälde(31.130)
  • Zeitschriften / Zeitungen(293.295)
  • Zigarettenpapiere(3.745)
  • Zigarrenbänder(292.250)
  • Zuckerbeutel(65.126)
  1. Startseite
  2. Katalog
  3. Comics
  4. Autoren
  5. Patty Klein
ComicsVerwandte Kategorien (678)
ComicsVerwandte Kategorien (678)

Patty Klein (Patty Petit,
+ 1
Patty Scholten) comic-katalog

1.612 Einträge

Patricia Cecilia (Patty) Klein (25.01.1946 – 15.03.2019) war eine niederländische Comicautorin (als Patty Klein) und Dichterin. Sie wurde in den Toonder Studios ausgebildet und hat Drehbücher für zahlreiche niederländische Comics geschrieben. Gedichte p  Lesen Sie mehr

Patty Klein

Klein, Patty

Patty Klein wurde am 25. Januar 1946 in Den Haag geboren, wuchs aber in Amsterdam auf. Sie schreibt Gedichte, seit sie sieben ist. 1966 brach sie ihr Biologiestudium ab, um als Comicautorin für Toonder Studios zu arbeiten. Sie schrieb unter anderem Drehbücher für die Toonder-Comics und für verschiedene Lizenzcomics für Verlage wie Disney, Semic Press und Kauka Verlag. Nachdem 1973 aufgrund einer Kursänderung bei Toonder ein großer Teil der Comicabteilung geschlossen wurde, begann Klein für Zeitschriften wie Donald Duck, Sjors, Eppo, Tina, Fix und Foxi, Okki, Jippo und Taptoe, Studio Vandersteen und Comic House zu arbeiten. 1975 war sie eine der Gründerinnen des Comic-Magazins für Erwachsene „De Vrije Balloen“.

Für Sjors schrieb sie unter anderem den Comicstrip Distel, gezeichnet von Börge Ring. Sehr beliebt ist Noortje, der Comicstrip, den sie seit 1975 zusammen mit dem Cartoonisten Jan Steeman für die Mädchenzeitschrift Tina macht. Klein arbeitete häufig mit dem Cartoonisten Jan van Haasteren zusammen, unter anderem an den Comics Baron van Tast, Sjaak und Oom George sowie Erik und Opa.

Im Alter von 45 Jahren begann Klein (unter dem Pseudonym Patty Scholten) erneut, Gedichte zu schreiben, und 1995 wurde ihre erste Sammlung Het Dagjesdier mit 44 Zoosonetten veröffentlicht. Darauf folgten sieben weitere von Atlas-Contact veröffentlichte Sammlungen. Die Sammlung Een tuil zeeanemonen (Ein Haufen Seeanemonen) wurde über den VOC-Händler und Naturforscher Rumphius aus dem 17. Jahrhundert veröffentlicht. Eine Übersetzung ihres Werkes ins Englische von James Brockway erschien im Jahr 2000 bei London Magazine Edition. Anfang 2002 unterrichtete Scholten vier Monate lang Poesie als „Dutch Writer-in-Residence“ an der Michigan University in Ann Arbor (USA). Ihre Sammlung Bizonvoeten handelt von diesem Aufenthalt und der Natur in Amerika. Darüber hinaus unterrichtete sie mehrere Jahre an der Amsterdam Writers' School. Viele ihrer Gedichte wurden in verschiedene Anthologien aufgenommen, darunter Kerkhofwachters.

Im Jahr 2004 war Klein neun Monate lang Hausdichter im Pflegeheim Heerewegen in Zeist und folgte dabei dem englischen Vorbild der House Poets. Patty Scholten schreibt formelle Verse, hauptsächlich Sonette, von denen viele von Tieren handeln. Sie gilt allgemein als eine der besten niederländischen Tierdichterinnen. Sie schrieb auch eine Autobiografie in Sonetten: The Soul is a Pancake (2011). Sie arbeitet an einer Neureimung von Teilen der ältesten Naturgeschichte in niederländischer Sprache, Der naturen Bloeme von Jacob van Maerlant, unter der wissenschaftlichen Aufsicht von Dr. Ingrid Biesheuvel und an einer Sammlung von Sonetten über ihren Großvater Ben Geijsel (auch geschrieben als Ben Geysel), einen Multimusiker, der vor allem in den zwanziger und dreißiger Jahren in Berlin berühmt wurde. Er war unter anderem Generaltonmeister des Deutschen Rundfunks und Dirigent des Berliner Rundfunkorchesters. Er musste 1937 vor den Nazis fliehen und landete in der Unterhaltungsmusik der Niederlande, wo er unter anderem Komponist und Dirigent der Bouwmeester Revue, Dirigent des Carré-Orchesters und Komponist von Filmmusik wurde.

Im Februar 2019 erhielt Patty eine Medaille als Ritter des Ordens des Niederländischen Löwen. Nach einem unglücklichen Sturz war sie in einem Pflegeheim in Ede. Zwischen 2011 und 2013 war sie die Dorfdichterin von Renkum.

Kurz nach der Nachricht über ihre Ritterschlag kam die traurige Nachricht, dass Patty am vergangenen Freitag, den 15. März 2019 im Alter von 73 Jahren verstorben ist.

Automatische Übersetzung Klicken Sie hier für den Originaltext
Originaltext ausblenden

Patty Klein werd geboren op 25 januari 1946 in Den Haag maar groeide op in Amsterdam. Dichten deed ze sinds haar zevende. In 1966 brak ze haar studie biologie af om als stripschrijver voor Toonder Studio’s te gaan werken. Onder andere schreef ze hier scenario’s voor de Toonder strips en voor diverse licentiestrips voor uitgeverijen als Disney, Semic Press en Kauka Verlag. In 1973, nadat als gevolg van een koerswijziging bij Toonder een groot deel van de stripafdeling was opgedoekt, ging Klein werken voor bladen als Donald Duck, Sjors, Eppo, Tina, Fix und Foxi, Okki, Jippo en Taptoe, Studio Vandersteen en Comic House. In 1975 was ze een van de oprichters van het stripblad voor volwassenen De Vrije Balloen.

Voor Sjors schreef ze onder andere de strip Distel, getekend door Börge Ring. Zeer populair is Noortje, de strip die zij samen met tekenaar Jan Steeman sinds 1975 maakt voor het meisjesblad Tina. Klein werkte veelvuldig samen met tekenaar Jan van Haasteren, onder andere aan de strips Baron van Tast, Sjaak en Oom George en Erik en Opa.

Op haar 45ste begon Klein (Onder pseudoniem Patty Scholten) weer te dichten en in 1995 verscheen haar eerste bundel Het Dagjesdier met 44 dierentuinsonnetten. Daarna volgden tot nu toe zeven andere bundels bij uitgeverij Atlas-Contact. Over de 17e-eeuwse koopman voor de VOC en natuuronderzoeker Rumphius verscheen de bundel Een tuil zeeanemonen. Een vertaling van haar werk in het Engels door James Brockway verscheen in 2000 bij London Magazine Edition. Begin 2002 gaf Scholten als “Dutch Writer-in-Residence” 4 maanden poëzieles aan de Michigan University in Ann Arbor (USA) en over dit verblijf en de natuur in Amerika gaat haar bundel Bizonvoeten. Ook gaf ze enkele jaren les aan de Schrijversvakschool Amsterdam. Veel gedichten van haar werden in verschillende bloemlezingen opgenomen waaronder Kerkhofwachters.

In 2004 was Klein negen maanden huisdichter in het zorgcentrum Heerewegen te Zeist, naar het Engelse voorbeeld van de House Poets. Patty Scholten schrijft vormvaste verzen, voornamelijk sonnetten en zeer veel daarvan gaan over dieren. Ze wordt algemeen tot de beste Nederlandse dierendichters gerekend. Ook schreef ze een autobiografie in sonnetten: De ziel is een pannenkoek (2011). Ze werkt aan een herrijming van gedeeltes uit de oudste natuurhistorie in het Nederlands Der naturen Bloeme van Jacob van Maerlant onder wetenschappelijke begeleiding van Dr. Ingrid Biesheuvel en een bundel sonnetten over haar opa Ben Geijsel (ook wel geschreven als Ben Geysel), een multi-musicus die vooral beroemd werd in Berlijn in de twintiger-dertiger jaren. Hij was onder andere General Tonmmeister van de Duitse Rundfunk en dirigent van het Berlijns Radio Orkest. Hij moest vluchten voor de nazi’s in 1937 en kwam in Nederland in de lichtere muziek terecht, werd onder andere componist en dirigent bij de Bouwmeester Revue, dirigent van het Carré orkest en componist van muziek voor films.

In februari 2019 kreeg Patty een lintje als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Ze zat na een ongelukkige val in een verzorgingshuis in Ede. Tussen 2011 en 2013 was ze nog dorpsdichter van Renkum.

Kort na het nieuws over haar ridderorde het treurige nieuws dat afgelopen vrijdag 15 maart 2019 Patty op 73 jarige leeftijd is overleden.


Vollständiger Name
Patty Klein
Alias
Patty Petit, Patty Scholten
Geboren
Den Haag, 25-1-1946
Nationalität
Niederländisch
Automatische Übersetzung Klicken Sie hier für den Originaltext
Originaltext ausblenden

Patty Klein werd geboren op 25 januari 1946 in Den Haag maar groeide op in Amsterdam. Dichten deed ze sinds haar zevende. In 1966 brak ze haar studie biologie af om als stripschrijver voor Toonder Studio’s te gaan werken. Onder andere schreef ze hier scenario’s voor de Toonder strips en voor diverse licentiestrips voor uitgeverijen als Disney, Semic Press en Kauka Verlag. In 1973, nadat als gevolg van een koerswijziging bij Toonder een groot deel van de stripafdeling was opgedoekt, ging Klein werken voor bladen als Donald Duck, Sjors, Eppo, Tina, Fix und Foxi, Okki, Jippo en Taptoe, Studio Vandersteen en Comic House. In 1975 was ze een van de oprichters van het stripblad voor volwassenen De Vrije Balloen.

Voor Sjors schreef ze onder andere de strip Distel, getekend door Börge Ring. Zeer populair is Noortje, de strip die zij samen met tekenaar Jan Steeman sinds 1975 maakt voor het meisjesblad Tina. Klein werkte veelvuldig samen met tekenaar Jan van Haasteren, onder andere aan de strips Baron van Tast, Sjaak en Oom George en Erik en Opa.

Op haar 45ste begon Klein (Onder pseudoniem Patty Scholten) weer te dichten en in 1995 verscheen haar eerste bundel Het Dagjesdier met 44 dierentuinsonnetten. Daarna volgden tot nu toe zeven andere bundels bij uitgeverij Atlas-Contact. Over de 17e-eeuwse koopman voor de VOC en natuuronderzoeker Rumphius verscheen de bundel Een tuil zeeanemonen. Een vertaling van haar werk in het Engels door James Brockway verscheen in 2000 bij London Magazine Edition. Begin 2002 gaf Scholten als “Dutch Writer-in-Residence” 4 maanden poëzieles aan de Michigan University in Ann Arbor (USA) en over dit verblijf en de natuur in Amerika gaat haar bundel Bizonvoeten. Ook gaf ze enkele jaren les aan de Schrijversvakschool Amsterdam. Veel gedichten van haar werden in verschillende bloemlezingen opgenomen waaronder Kerkhofwachters.

In 2004 was Klein negen maanden huisdichter in het zorgcentrum Heerewegen te Zeist, naar het Engelse voorbeeld van de House Poets. Patty Scholten schrijft vormvaste verzen, voornamelijk sonnetten en zeer veel daarvan gaan over dieren. Ze wordt algemeen tot de beste Nederlandse dierendichters gerekend. Ook schreef ze een autobiografie in sonnetten: De ziel is een pannenkoek (2011). Ze werkt aan een herrijming van gedeeltes uit de oudste natuurhistorie in het Nederlands Der naturen Bloeme van Jacob van Maerlant onder wetenschappelijke begeleiding van Dr. Ingrid Biesheuvel en een bundel sonnetten over haar opa Ben Geijsel (ook wel geschreven als Ben Geysel), een multi-musicus die vooral beroemd werd in Berlijn in de twintiger-dertiger jaren. Hij was onder andere General Tonmmeister van de Duitse Rundfunk en dirigent van het Berlijns Radio Orkest. Hij moest vluchten voor de nazi’s in 1937 en kwam in Nederland in de lichtere muziek terecht, werd onder andere componist en dirigent bij de Bouwmeester Revue, dirigent van het Carré orkest en componist van muziek voor films.

In februari 2019 kreeg Patty een lintje als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Ze zat na een ongelukkige val in een verzorgingshuis in Ede. Tussen 2011 en 2013 was ze nog dorpsdichter van Renkum.

Kort na het nieuws over haar ridderorde het treurige nieuws dat afgelopen vrijdag 15 maart 2019 Patty op 73 jarige leeftijd is overleden.

Verstorben
Ede, 15-3-2019
Bestimmter Beruf
(Drehbuch-)Autor, Dichter
Zahl comics
1.612
Anzahl an Kuriositätenartikeln
678
Ältester Artikel
Der gebrochene Kopf (1969)
Neuester Artikel
Gangsters en grafkransen (2025)
Teuerster Artikel
Heer Bommel en de wachtlijsten [vol, afgekeurde omslag] (€ 450,00)
Eintrittsdatum:05. April 2025, 08:52 Uhrvon:waldo1961
Zuletzt aktualisiert:05. April 2025, 09:00 Uhrvon:waldo1961

Klein, Patty (Patty Petit) comic-katalog
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • >
274 ausgewählt
[De Meester-schatgraver]
[De Meester-schatgraver]
  • 1972
  • 1 WIKP1
[De Meester-garagist]
[De Meester-garagist]
  • 1972
  • 2 WIKP2
[De Meerster-vermommer]
[De Meerster-vermommer]
  • 1972
  • 3 WIKP3
[Het Meesterspel]
[Het Meesterspel]
  • 1972
  • 4 WIKP4
[De Meester-muzikant]
[De Meester-muzikant]
  • 1972
  • 5 WIKP5
[De Meester-schoonmaak]
[De Meester-schoonmaak]
  • 1972
  • 6 WIKP6
[Het Meester-spook]
[Het Meester-spook]
  • 1972
  • 7 WIKP7
[De Meester-djinn]
[De Meester-djinn]
  • 1972
  • 8 WIKP8
[Het Meester-alarm]
[Het Meester-alarm]
  • 1972
  • 9 WIKP9
Een indiaantje met veel pijlen op zijn boog!
€ 
3
,
00
Een indiaantje met veel pijlen op zijn boog!
  • 1977
  • 1
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub
€ 
5
,
00
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub
  • 1977
  • 1
Eppo Ekstra 2
€ 
5
,
00
Eppo Ekstra 2
  • 1977
  • 2
Baron van Tast
€ 
4
,
00
Baron van Tast
  • 1977
De brokkenmakers
€ 
5
,
00
De brokkenmakers
  • 1978
  • 2
Kleine Hiawatha vaart er wel bij
€ 
2
,
50
Kleine Hiawatha vaart er wel bij
  • 1978
  • 2
De plaaggeesten
€ 
5
,
00
De plaaggeesten
  • 1978
  • 3
Klopjacht op een kleuter
€ 
3
,
50
Klopjacht op een kleuter
  • 1978
  • 5
Jusqu'à présent Thé Tjong Khing
€ 
7
,
00
Jusqu'à présent Thé Tjong Khing
  • 1978
  • 38 /39
Kleine Hiawatha zit nooit stil
€ 
3
,
00
Kleine Hiawatha zit nooit stil
  • 1979
  • 3
De belhamels
€ 
4
,
00
De belhamels
  • 1979
  • 4
Het circus komt
€ 
2
,
20
Het circus komt
  • 1979
  • 14
De schat van Barre Barend
€ 
5
,
00
De schat van Barre Barend
  • 1979
Heidi + Heidi en Peter
€ 
20
,
00
Heidi + Heidi en Peter
  • 1979
  • HC
Heidi + Heidi en Peter
€ 
12
,
50
Heidi + Heidi en Peter
  • 1979
Storende verhalen
€ 
4
,
00
Storende verhalen
  • 1979
Storende verhalen
€ 
20
,
00
Storende verhalen
  • 1979
Noortje
€ 
2
,
20
Noortje
  • 1980
  • 16
Strip Express
€ 
20
,
00
Strip Express
  • 1980
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub
€ 
2
,
50
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub
  • 1981
  • 1 a
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de rebellenclub
€ 
2
,
50
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de rebellenclub
  • 1981
  • 1 b
Alle ankers!
€ 
4
,
00
Alle ankers!
  • 1981
  • 1
Sjaak en oom George 1
€ 
7
,
00
Sjaak en oom George 1
  • 1981
  • 1
Storende verhalen
€ 
6
,
50
Storende verhalen
  • 1981
  • 1 HC
De brokkenmakers
€ 
2
,
50
De brokkenmakers
  • 1981
  • 2 a
De brokkenmakers
€ 
2
,
50
De brokkenmakers
  • 1981
  • 2 b
Linda van het Zilvermeer + Het ongeluksballet + Wendy
€ 
2
,
50
Linda van het Zilvermeer + Het ongeluksballet + Wendy
  • 1981
  • 2
Roestige roeren!
€ 
4
,
00
Roestige roeren!
  • 1981
  • 2
De plaaggeesten
€ 
2
,
00
De plaaggeesten
  • 1981
  • 3
De belhamels
€ 
2
,
50
De belhamels
  • 1981
  • 4 a
De belhamels
€ 
2
,
50
De belhamels
  • 1981
  • 4 b
De nieuwe
De nieuwe
  • 1981
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub / De brokkenmakers
€ 
15
,
00
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub / De brokkenmakers
  • 1981
  • HC
Baron van Tast
€ 
2
,
00
Baron van Tast
  • 1982
  • 1
Storende verhalen
€ 
12
,
50
Storende verhalen
  • 1982
  • 1 HC
Hard gelach en andere verhalen
€ 
2
,
00
Hard gelach en andere verhalen
  • 1982
  • 2
Sjaak en oom George 2
€ 
7
,
00
Sjaak en oom George 2
  • 1982
  • 2
De plaaggeesten
€ 
2
,
50
De plaaggeesten
  • 1982
  • 3
Metamorfosen
€ 
1
,
00
Metamorfosen
  • 1982
  • 3
Baron van Tast weet 't beter
€ 
2
,
00
Baron van Tast weet 't beter
  • 1982
  • 4
Wees wijzer!
€ 
2
,
00
Wees wijzer!
  • 1982
  • 38
Mimi in Spanje
€ 
2
,
00
Mimi in Spanje
  • 1982
  • 43
Drie meisjes in de pop
€ 
3
,
00
Drie meisjes in de pop
  • 1982
  • 45
Erik en Opa
€ 
5
,
00
Erik en Opa
  • 1982
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub
€ 
2
,
50
Nieuwe avonturen van Sjors en Sjimmie en de Rebellenclub
  • 1983
  • 1
Woody Woodpecker bakt een appeltaart
Woody Woodpecker bakt een appeltaart
  • 1983
  • 1
De brokkenmakers
€ 
2
,
50
De brokkenmakers
  • 1983
  • 2 a
De brokkenmakers
€ 
2
,
50
De brokkenmakers
  • 1983
  • 2 b
Woody Woodpecker en de vliegende soezen
€ 
10
,
00
Woody Woodpecker en de vliegende soezen
  • 1983
  • 2
De plaaggeesten
€ 
2
,
50
De plaaggeesten
  • 1983
  • 3 a
De plaaggeesten
€ 
2
,
50
De plaaggeesten
  • 1983
  • 3 b
  • Lernen Sie uns kennen
  • Über LastDodo
  • Impressum
  • Katalog
  • Kaufen
  • Verkaufen
  • Abonnements
  • Hilfe
  • Wie funktioniert es?
  • Häufig gestellte Fragen
  • Kontakt
  • Forum
  • Rückgabe- und Erstattungspolitik
  • Entdecken
  • Briefmarken kaufen und verkaufen
  • Comics kaufen und verkaufen
  • Münzen kaufen und verkaufen
  • Bücher kaufen und verkaufen
  • Musik kaufen und verkaufen
  • Film kaufen und verkaufen
  • Ansichtskarten kaufen und verkaufen
  • Trading Cards kaufen und verkaufen
  • Zigarrenbänder kaufen und verkaufen
  • Modellautos kaufen und verkaufen
© 2026 LastDodo
NutzungsbedingungenDatenschutzerklärungCookie-Hinweise